Skip to content
Strona główna arrow Fundacja arrow Działalność arrow Polska w Europie - Łacina w szkole_badania

„POLSKA W EUROPIE - ŁACINA W SZKOLE"

badania potwierdzające korzyści płynące z nauki łaciny

 

1. N.A. Mavrogenes, The Effect of Elementary Latin Instruction on Language Arts Performance,: The Elementary School Journal,  77/1977, s. 270.

W Waszyngtonie, którego system szkolnictwa bardziej niż jakiegokolwiek innego miasta przypomina jedno wielkie getto, grupy w trzech szkołach publicznych zostały zbadane Wszechstronnym Testem Umiejętności Podstawowych. Jedna grupa była uczona łaciny przez jeden rok. Dzieci w drugiej grupie były uczone francuskiego bądź też hiszpańskiego przez cztery lata. W trzeciej grupie nie uczono języka obcego. Jeśli chodzi o progres w umiejętności czytania ze zrozumieniem zauważono różnicę 5 miesięcy nauki pomiędzy grupą łacińską i tą bez języka obcego. Ta różnica jest istotna statystycznie, na poziomie 0,05. Jeśliby mierzyć ich osiągnięcia umiejętnościami, które powinno się opanować w ciągu jednej klasy, grupa łacińska zrobiła postęp na poziomie 1,49 roku szkolnego, a grupa hiszpańsko/francuska 1,36 roku szkolnego, grupa bez języka obcego 1,02 roku szkolnego, i znów wszystkie różnice są istotne statystycznie. W sumie uczniowie, którzy uczyli się łaciny przez osiem miesięcy, wspięli się z najniższego poziomu umiejętności czytania ze zrozumieniem na najwyższy przewidywany dla ich wieku, zrównując się w tym osiągnięciu z tymi uczniami, którzy uczyli się francuskiego bądź hiszpańskiego przez cztery lata.

                Tłum. Rafał Toczko

 

2. R. Masciantonio, Tangible Benefits of the Study of Latin: A Review of Research, Foreign Language Annals, 10 (1977), s. 375-382.

Abstrakt:

Ten artykuł przedstawia językowe korzyści wynikające z nauki języka łacińskiego w świetle niedawno przeprowadzonych badań, które wydają się potwierdzać wpływ języka łacińskiego na kształtowanie umiejętności leksykalnych oraz umiejętności czytania ze zrozumieniem w języku angielskim. Materiał dowodowy jest przytaczany na podstawie ośmiu edukacyjnych projektów, w których porównywano (na podstawie testów przeprowadzonych przed i po zakończeniu programu) eksperymentalną grupę uczącą się języka łacińskiego z tą, która nie uczyła się tego języka, w odniesieniu do umiejętności wysławiania się w języku angielskim. W każdym wypadku grupa ucząca się języka łacińskiego uzyskała przewagę nad grupą przeciwną. Badania te dostarczają ważnych, edukacyjnych, wskazówek: a) instytucje oświatowe oraz eksperci od programów nauczania winni uwzględnić znaczenie języka łacińskiego w poprawianiu umiejętności językowych; b) osoby zajmujące się językiem w sposób zawodowy winny wziąć na siebie odpowiedzialność w rozpowszechnianiu wiedzy na temat przeprowadzonych badań; c) odpowiedzialni dydaktycy winni walczyć z tendencją do ignorowania wyników badań z powodów budżetowych czy wszelkich innych.

Od czasu do czasu pojawiają się przekonywające głosy w obronie nauczania języka łacińskiego, podkreślające różne aspekty jego znaczenia. Wydaje się, iż można to znaczenie przedstawić w czterech działach: językowym, estetycznym, społeczno-politycznym i etycznym. Celem tego artykułu jest przedstawienie językowych korzyści wynikających z nauczania języka łacińskiego w świetle najnowszych badań.

Językowe znaczenie języka łacińskiego wypływa z faktu, iż angielskie słownictwo, które uczniowie słyszą, którym mówią, które czytają, czy którym piszą wywodzi się w znacznej mierze z języka łacińskiego. Fachowe słownictwo takich dziedzin jak medycyna, biologia, psychologia, chemia, farmakologia, astronautyka, filozofia, religia i prawo wywodzą się z łaciny. Środki łączności i reklamy są pełne nawiązań do klasycznej mitologii, historii i języka łacińskiego. Angielska literatura jest często kształtowana na wzór literatury starożytnej Grecji i Rzymu bądź zawiera nawiązania do łaciny i dziedzictwa świata starożytnego. Wyrażenia i cytaty z języka łacińskiego obecne są w codziennym życiu. Języki używane dzisiaj w wielu krajach Europy, Ameryki Łacińskiej, Afryki, jak i Azji noszą wyraźne ślady wpływów języków klasycznych.

Leksykalnie łacina ma wiele wspólnego z angielskim i może być wykorzystywana jako cenne narzędzie pomocne w posługiwaniu się słownictwem języka angielskiego przez uczniów. Łacińskie rdzenie, prefiksy i sufiksy mogą stać się kluczem do odkrywania znaczeń wyrazów pochodnych i pokrewnych w języku angielskim. Uczeń, który zna znaczenie łacińskiego słowa „aqua", łatwiej zrozumie takie angielskie słowa, jak: aquarium, aqueduct, aquatic, aquamarine, Aquarius. Strukturalnie łacina jest różna od angielskiego, to znaczy jest w znacznym stopniu fleksyjna i nie posiada stałego porządku wyrazów, jaki posiada język angielski. Łacina „zachowuje się" inaczej niż język angielski, w związku z tym pozwala uczącym się języka łacińskiego wyjść poza ich własny język i zyskać intuicję językową, która pomocna jest w posługiwaniu się językiem angielskim.

Najnowsze badania wydają się potwierdzać językowe znaczenie łaciny w rozwijaniu umiejętności leksykalnych ich rodzimego języka oraz umiejętności czytania ze zrozumieniem przez uczniów pochodzących z różnych środowisk i o różnych zdolnościach. Wraz ze wznowioną uwagą, która została poświecona podstawowym umiejętnościom w amerykańskim systemie edukacji, istnieją poważne powody, aby zwrócić uwagę na te badania.

Filadelfia

Jedno takie badanie dotyczyło programu nauczania łaciny w szkole podstawowej w okręgu szkolnym w Filadelfii. W latach 1970-71 ponad 4 tys. uczniów z klas czwartych, piątych i szóstych w 85 szkołach podstawowych dystryktu Filadelfia uczyło się codziennie od 15 do 20 min. jęz. łacińskiego prowadzonego przez objazdowych nauczycieli łaciny. Nauczyciele posługiwali się nowymi oddziałującymi na kilka zmysłów materiałami szkoleniowymi przygotowanymi przez Wydział Języków Obcych. Pod kierownictwem Eleonor L. Sandstrom, Dyrektor Wydziału Języków Obcych, program na przestrzeni lat rozrastał się i w czerwcu 1976 obejmował ponad 14 tys. uczniów w 123 szkołach podstawowych. W planach znajduje się objęcie wszystkich szkół podstawowych w okręgu.

Głównymi celami programy były:

  1. Zaznajomienie dzieci słuchowo z podstawowymi strukturami oraz słownictwem języka łacińskiego;
  2. Rozszerzenie zasobu słownictwa angielskiego u dzieci, szczególnie poprzez naukę łacińskich rdzeni i afiksów;
  3. Zaznajomienie dzieci z kulturą klasyczną i jej wpływami we współczesności;
  4. Wzbudzenie u części uczniów zainteresowań do nauki łaciny, języków obcych i nauk humanistycznych.

Badania ewaluacyjne, prowadzone przez Wydział Badań Szkoleniowych, wykazały, że program osiągnął swoje cele. Osiągnięcia uczniów uzyskane w pierwszych trzech punktach zostały zmierzone za pomocą testów, które zawierały pozycje dotyczące struktur języka łacińskiego, kultury klasycznej i słownictwa języka angielskiego. W 1971 za pomocą testu ze słownictwa (Iowa Test) dotyczącego podstawowych umiejętności porównano uczniów uczących się łaciny z tymi, którzy się jej nie uczyli. Kwestionariusze zostały także rozdane uczniom, rodzicom, dyrektorom i nauczycielom w celu sprawdzenia ich reakcji na program.

W wyniku ewaluacji programu uzyskano trzy następujące wnioski:

  1. Wyniki uzyskane przez uczniów w teście ze słownictwa przewyższały wyniki uczniów z równoległej grupy (nie uczącej się łaciny) o wymiar całego roku.
  2. Uczniowie uczący się łaciny w stopniu biegłym opanowali zakres kursu odnoszący się do znajomości języka łacińskiego, kultury klasycznej oraz słownictwa języka angielskiego.
  3. Sondaż przeprowadzony wśród na uczniów, rodziców, nauczycieli i dyrektorów wykazał, że program cieszył się znaczną akceptacją oraz wsparciem z ich strony.

Indianapolis

Inne takiego rodzaju badanie dotyczące programu nauczania języka łacińskiego w szkołach podstawowych przeprowadzono w szkołach publicznych w Indianapolis. Latem 1973 szkoły publiczne w Indianapolis uzyskały grant Title III ESEA na przeprowadzenie trzyletniego projektu opierającego się na założeniu, że sprawność posługiwania się językiem angielskim i posługiwanie się strukturami syntaktycznymi może być w sposób wymierny ulepszona poprzez uczestnictwo w specjalnie opracowanym programie dotyczącym łaciny  [Latin FLES] podkreślającym znaczenie słów o źródłosłowie łacińskim. [...] Celem tego projektu było oszacowanie, czy nauka łaciny i cywilizacji świata antycznego:

  1. Rozwinie umiejętność wysławiania się w języku angielskim u szóstoklasistów; 
  2. Poszerzy ich horyzonty kulturalne i wzbudzi zainteresowanie do nauk humanistycznych.

Projekt objął około 400 szóstoklasistów w sześciu szkołach. Dwie dodatkowe szkoły oraz około 100 szóstoklasistów zostało wybranych jako grupy kontrolne. Wszyscy uczestniczący w projekcie uczniowie uczyli się łaciny oraz cywilizacji antycznej w programie skoordynowanym z pracą obejmującą ich regularne zajęcia. W każdej szkole odbywały się codzienne 30 minutowe zajęcia prowadzone przez specjalistów języka łacińskiego. W październiku 1973 przeprowadzono test przed rozpoczęciem projektu, a w marcu 1974 test kończący projekt. Na koniec pierwszego roku trwania projektu grupa eksperymentalna wykazała w okresie pięciu miesięcy między testem początkowym a końcowym przewagę nad grupą kontrolną w następujących aspektach:

  1. Znajomość słów (o 8 miesięcy)
  2. Umiejętność czytania ze zrozumieniem (o jeden rok)
  3. Język (o 13 miesięcy)
  4. Wymowa (o 4 miesięce)
  5. Rachunki matematyczne (o 7 miesięcy)
  6. Pojęcia matematyczne (o 8 miesięcy)
  7. Rozwiązywanie problemów matematycznych (o 9 miesięcy)
  8. Nauki ścisłe (o 5 miesięcy)
  9. Nauki społeczne (o 7 miesięcy)

Rezultaty z trzyletniej nauki były podobne. W trakcie ewaluacji, w roku szkolnym 1975-76, test początkowy nie wykazywał znacznych różnic między grupą eksperymentalną a kontrolną w zakresie znajomości słów, czytania ze zrozumieniem, języka, obliczeń matematycznych, pojęć matematycznych i rozwiązywania problemów matematycznych. Grupa kontrolna jednakże przewyższyła grupę eksperymentalną (o 6 miesięcy) na teście z zakresu wymowy. Test końcowy wykazał, że uczniowie uczący się języka łacińskiego przewyższyli uczniów z grupy kontrolnej we wszystkich zakresach [...]. Z powodu dowiedzionej efektywności programu w ulepszaniu podstawowych umiejętności uczniów ze szkół miejskich pochodzących z różnych środowisk i wykazujących się różnymi zdolnościami, Szkoły publiczne w Indianapolis planują wprowadzić program nauczania łaciny we wszystkich szkołach w 1977.

Okręg Columbia

[...] Nauka języka łacińskiego wykazała poprawę wyników z umiejętności czytania ze zrozumieniem u uczniów. Badanie przeprowadzone w roku szkolnym 1970/71 na 1.132 uczniach z 11 publicznych szkół podstawowych miało na celu zbadanie trzech hipotez:

  1. Nie ma znaczących różnic w osiąganiu wyników z umiejętności czytania ze zrozumieniem na przykładowej grupie uczniów klas szóstych uczących się łaciny a tymi, którzy nie uczą się języka obcego;
  2. Nie ma znaczących różnic w osiąganiu wyników z umiejętności czytania ze zrozumieniem na przykładowej grupie uczniów klas szóstych uczących się języka francuskiego lub hiszpańskiego a tymi, którzy nie uczą się języka obcego;
  3. Wyniki uzyskane przez uczniów uczących się jakiegokolwiek języka obcego nie różnią znacznie między sobą.

Uczniowie uczący się języka łacińskiego (10 klas) wykazali pięciomiesięczną przewagę nad uczniami nie uczącymi się żadnych obcych języków w ogólnej punktacji obejmującej słownictwo, zdolność rozumienia oraz ogólnej umiejętności czytania ze zrozumieniem jako podstawy analizy. Porównanie klas francusko-hiszpańskich (10 klas) z klasami nie uczącymi się żadnych obcych języków (25 klas) wykazało czteromiesięczną przewagę. Grupa łacińska uczyła się języka jedynie przez rok, podczas gdy francusko-hiszpańska przez cztery. [...]

Easthampton

[...] Celem programu przeprowadzonego wśród piąto- i szóstoklasistów w Easthampton, Massachusetts, było pobudzenie oraz poprawienie umiejętności czytania ze zrozumieniem u uczniów, z których wielu osiągało wyniki poniżej swojego poziomu, oraz zapewnienie kulturalnego ubogacenia. 250 uczniów z 9 klas otrzymywało codzienną naukę w wymiarze 20 min. Zajęcia obejmowały rozmowę w języku łacińskim, gry słowne dotyczące angielskich wyrazów pochodnych, tworzenie i przedstawianie łacińskich gier opartych na mitologii. [...] Pomimo sukcesów i popularności programu (wyniki wykazały przewagę grupy uczącej się łaciny nad pozostałymi uczniami) lokalny wydział edukacyjny nie był chętny do przejęcia kosztów prowadzenia programu po zakończeniu otrzymywania dotacji.

Okręg Erie

Badania przeprowadzone w North East High School w okręgu Erie skierowane zostały na sprawdzenie, w jaki sposób znajomość łaciny wpływa na wyniki uzyskane na egzaminach wstępnych do college'u, na oceny z języka angielskiego i na wzrost zasobności słownictwa. Do badania wybrano losowo 352 uczniów (z obszarów wiejskich i miejskich). [...] Porównanie grupy uczącej się łaciny z grupą nie uczącą się wykazało, iż posiadanie wykształcenia z łaciny stanowiło pomoc w uzyskaniu lepszych not na wszystkich badanych poziomach. Nauka łaciny przyczyniła się do uzyskania lepszych wyników na testach ze słownictwa i zdolności wysławiania się, jak również lepszych ocen z języka angielskiego. Program trwa w momencie pisania artykułu.

Aleksandria

Program pilotażowy nauki łaciny w szkołach podstawowych rozpoczął się w roku szkolnym 1972/ 73 i był kontynuowany w roku następnym. [...] Program miał na celu poprawę umiejętności czytania ze zrozumieniem wśród uczniów. Grupy eksperymentalne (uczące się łaciny) porównano z grupami kontrolnymi (nie uczącymi się łaciny) - wykorzystano serię testów przed i po zakończeniu programu - przy czym grupa eksperymentalna uzyskała jedynie lepszy wynik w Oral Reading Test przeprowadzonym na zakończenie. W przypadku pozostałych testów (Science Research Associates Assessment Survey; Gates-MacGinitie Vocabulary; Comprehension; Speed; Accuracy Test) uzyskane wyniki nie różniły się znacznie między sobą. Naukowcy, ze względu na niekorzystne warunki badań, chcieli przedłużyć badania, jednak lokalny oddział nie podjął decyzji o ich kontynuacji.

Los Angeles

Program nauki języka łacińskiego w szkołach podstawowych rozpoczął się w 1975 w dwóch szkołach i został rozszerzony na 30 szkół w latach 1975-76 w ramach grantu Title III ESEA. [...] Nauczyciele przekazywali naukę języka łacińskiego codziennie przez 20 minut uczniom klas piątych i szóstych jako część bloku zajęć dotyczących języka. Program został w roku szkolnym 1976/ 77 rozszerzony celem objęcia większej liczby klas. Nauczyciele przeszli specjalne szkolenie dotyczące nauczania języka łacińskiego oraz otrzymali stosownie przygotowane materiały.

Grupy zostały porównane przed i po zakończeniu programu za pomocą stosownych testów, których celem było oszacowanie słownictwa, analizy słownej oraz językowych i kulturowych pojęć. [...]

Wyniki badań wykazały, iż projekt z sukcesem przyczynił się do poprawy rozumienia słownictwa tekstu czytanego oraz rozumienia u uczniów, którzy stanowili grupę docelową projektu, w wymiarze ponad jednego miesiąca na każdy miesiąc nauki. Projekt z sukcesem przyczynił się do poprawy znajomości pochodzenia wyrazów u uczniów, rzymskiej kultury i historii oraz umiejętności analizy strukturalnej. Projekt skutecznie przyczynił się do wzrostu zainteresowania nauką języków u uczniów. Program w Los Angeles trwa i planuje się jego rozszerzenie.

Worcester

Uczniowie klas siódmych z Providence Street Junior High School, Worcester, Massachusetts, wykazali radykalną poprawę w rozumieniu słownictwa oraz umiejętności czytania ze zrozumieniem w języku angielskim w rezultacie uczestnictwa w innowacyjnym programie nauki łaciny, który rozpoczął się w roku 1975. Uczniowie w przeciągu jednego roku nauki poprawili ilość zdobywanych punktów ze słownictwa o wymiar 14 miesięcy a z umiejętności czytania ze zrozumieniem o 19 miesięcy. [...] Program nauki łaciny próbuje przekazać uczniom zrozumienie dla poezji i mitu, jak również dla nauki etymologii.

Wybrano dwie grupy z siódmoklasistów. Grupa pilotażowa uczyła się łaciny pięć razy w tygodniu, a grupa kontrolna kontynuowała program nauki bez języka łacińskiego. Uczniowie zostali wybrani losowo z tych, którzy uzyskiwali 1,5 do 2,5  punktów poniżej poziomu umiejętności czytania ze zrozumieniem. [...] Uczniowie z grupy pilotażowej wyprzedzili swoich rówieśników z grupy kontrolnej o osiem miesięcy w punktach zdobytych za słownictwo, a o 13 miesięcy z umiejętności czytania ze zrozumieniem. Naukowcy stwierdzili również poprawę własnego wizerunku, motywację i samodzielność wśród uczniów grupy pilotażowej. [...]

Inne badania

Human Engineering Laboratory cytuje dwa badania dotyczące nauki języków obcych, w szczególności łaciny, w poszerzaniu znajomości słownictwa języka angielskiego. Badanie przeprowadzone w Waszyngtonie na grupie 220 dorosłych osób wykazało, że osoby nieposiadające znajomości żadnego języka obcego uzyskiwały 28% na testach ze słownictwa, a te znające łacinę i inny język - 58. Richard Bowker przeprowadził badanie na grupie uczniów prywatnej szkoły licealnej w Bostonie: jedna grupa uczyła się dwa lata łaciny wraz z innym językiem nowożytnym; druga grupa uczyła się jedynie języka obcego bez łaciny. Badanie wykazało, że uczniowie z grupy uczącej się łaciny uzyskali więcej punktów z testu ze słownictwa niż uczniowie z drugiej grupy. [...]

Konkluzja

Z powyższych badań poświadczających konkretne znaczenie nauki łaciny w kształtowaniu u uczniów umiejętności leksykalnych oraz umiejętności czytania ze zrozumieniem wynikają ważne sugestie:

  1. Osoby odpowiedzialne za system kształcenia oraz eksperci od programów nauczania w szkołach, w których nie ma łaciny bądź jej prawie nie ma , powinni rozważyć, co łacina może uczynić dla ich uczniów. Takie zastanowienie jest szczególnie wskazane w świetle niedawnej troski o podstawowe umiejętności, punkty SAT oraz pojawiającego się analfabetyzmu wśród absolwentów szkół licealnych.
  2. Starania skierowane ku rozpowszechnieniu informacji o tych badaniach dotyczących językowego znaczenia łaciny oraz wdrażaniu nowych programów w świetle tych badań zasługują na jak najszersze wsparcie. [...].
  3. Osoby podejmujące decyzje w sprawach edukacyjnych czasami mają tendencje do ignorowania twardych danych wynikających z badań prowadzonych na ich żądanie z powodów budżetowych, politycznych czy innych. Tę tendencję można zobaczyć na przykładzie kilku z omawianych powyżej programów, które nie są kontynuowane pomimo imponujących rezultatów osiąganych przez uczniów. Tendencja ta jest nadmierna i odpowiedzialni dydaktycy winni z nią walczyć.
  4. Wydaje się, że istnieje powiązanie między nowym podejściem do nauki języka łacińskiego a poprawą podstawowych umiejętności. Nowe podejście często wiąże się z wykorzystaniem mediów działających na wiele zmysłów, językoznawstwa strukturalnego, metod bezpośrednich, nauczania z wykorzystaniem komputera, uwagi poświeconej kwestiom afektywnym. Ponadto jego szczególnym celem jest poszerzenie zakresu używania słownictwa języka angielskiego. Inaczej mówiąc, to nie tradycyjna metoda gramatyczno-tłumaczeniowa uzyskała pozytywne rezultaty opisane w tym artykule; raczej są to programy, które dotyczą radykalnych reform zarówno dotyczących zawartości programów nauczania, jak i strategii nauczania.
  5. Poświęcając uwagę językowemu znaczeniu łaciny i jego praktyczności nie powinniśmy zapomnieć o istotnym estetycznym, społeczno-politycznym oraz etycznym znaczeniu łaciny. Te korzyści nie dają się wymierzyć oraz zaobserwować w sposób łatwy, ale są bardzo istotne i ważne dla uczniów.

 

3. J. VanTassel-Baska, Quo Vadis? Laboring in the Classical Vineyards: An Optimal Challenge for Gifted Secondary Students, The Journal of Secondary Gifted Education 15/2 2004, s.57. 

Następujące korzyści warte są komentarza:

1. Łacina rozwija myślenie w sposób rozumowy. Dostarcza schematów do myślenia o języku, które można w równej mierze przełożyć na inne sfery. Badania przeprowadzone na grupie uczniów mniejszości narodowych wykazały pozytywny wpływ wynikający z nauki łaciny na efekty uzyskane na przykład z umiejętności czytania ze zrozumieniem oraz w matematyce (Harrington & Lueker, 1992).

2. Łacina uczy dogłębnej analizy. Zmusza uczniów do gruntownego przemyślenia tego, czego się uczą. Analizowanie złożonych struktur zdaniowych i form słownych skupia uwagę na wzajemnym oddziaływaniu między treścią a formą. Ponieważ uczeń musi pracować nad łaciną, powodzenie w odkrywaniu tłumaczeń przynosi bardziej dogłębne zrozumienie tych form językowych i pojęć, które mówią o starożytności.

3. Łacina zapewnia zrozumienie dla dziedzictwa świata zachodniego. W jaki sposób uczniowie szkół ogólnokształcących w USA poznają swoje korzenie? Jedną ze wspaniałych strategii jest nauka łaciny, języka myśli i cywilizacji zachodniej. Czytanie antycznych pisarzy i myślicieli zapewnia zrozumienie dla współczesnych pojęć.

4. Łacina poprawia znajomość słownictwa w języku angielskim. Jeden rok nauki łaciny przynosi wymierne korzyści w nauce w poprawie znajomości słownictwa języka angielskiego, nawet w porównaniu z uczniami uczęszczającymi na zajęcia dotyczące korzeni greckich i łacińskich w języku angielskim (VanTassel- Baska, 1987). Inne badania wykazały ulepszoną zdolność umiejętności czytania ze zrozumieniem wśród uczniów uczących się łaciny tylko przez jeden rok na tymi, którzy uczyli się innych języków przez cztery lata (Van Stekelenburg, 1984).

5. Łacina poprawia kompetencję językową w języku angielskim. Ponieważ uczniowie muszą zdobyć podstawy gramatyki angielskiej w celu nabycia biegłości w formach łacińskich, zaznajamiają się w większym stopniu z rodzimym językiem. W konsekwencji, wykazują ulepszone zrozumienie dla gramatyki angielskiej już po roku nauki języka łacińskiego (VanTassel-Baska, 1987).

6. Łacina zapewnia solidną podstawę do nauki trzeciego języka. Ponieważ tak wiele języków pochodzi z łaciny, typowe języki nauczane w szkole, jak francuski czy hiszpański, stają się łatwiejsze w nauce dla studentów już po roku czy dwóch nauki łaciny. (Prager, 2000).

7. Łacina stanowi przykład studiów interdyscyplinarnych poprzez połączenie historii, literatury, sztuki i filozofii w połączeniu z nauką języka. Jeśli pedagodzy chcą wzmocnić nauczanie interdyscyplinarne, nauczanie łaciny jest na to idealnym sposobem. Poprzez zgłębianie języka, jak w żaden inny sposób poza życiem w danej kulturze, dociera się do serca danej kultury. Język przekazuje wszelkie symbole, pojęcia oraz istotne znaki dotyczące danej kultury osobie spoza jej kręgu, przez co powoduje, że staje się ona łatwiejsza w zrozumieniu.

8. Łacina dostarcza wyzwań dotyczących nauki nowego abstrakcyjnego systemu symboli. Uczenie się łaciny zaspokaja pragnienia tych uczniów, którzy są utalentowani i skłonni do wyzwań. Jest językiem złożonym, jednak logicznym, systematycznym, który dostarcza przyjemności poprzez uzyskanie możliwości nauki literatury klasycznej oraz historii starożytnej. Zarówno w publicznych, jak i w prywatnych szkołach zauważono, że nauka łaciny ożywiła klasy w szkole podstawowej.

9. Łacina zapewnia wyższy poziom myślenia poprzez nieustanne analogie idei współczesnych do myśli grecko-rzymskiej. Łacina wciąga uczniów na wyższy poziom myślenia poprzez kontakt z przysłowiami, idiomami oraz komentarzami wybitnych autorów. Dostarcza im podstawowych filozoficznych zasad dotyczących życia, przez co można postrzegać łacinę jako „konfucjanizm dla osób z zachodu". W tym języku autorzy wykładają filozofię zarówno stoicką, jak i epikurejską, dwa modele życia, które nawet dziś wciąż postrzegane są jako archetypy życia.

Tłum. Barbara Bibik

Bibliografia:

D. Ha r r i n g t o n - Lueker. Latin redut, Exe c u t i ve Educator, 14(8), 21-25.

A. Van Stekelenburg, Classics for the gifted: Evaluation. Paper presented at the International Conference:Education for the Gifted, Stellenbosch, Republic of South Africa.

J. VanTassel-Baska, A case for the teaching of Latin to the verbally talented, Roeper Review, 9, 159-61.

R. Prager (2000), Introductory language: Opening new doors, Middle School Journal, 31(4), 29-33.

  

4. Richard L. Sparks, Leonore Ganschow, Kay Fluharty, Sherwin LittleSource, An Exploratory Study on the Effects of Latin on the Native Language Skills and ForeignLanguage Aptitude of Students with and without Learning Disabilities, The Classical Journal,  91/2 s. 168.

Badacze sprawdzili wpływ nauki łaciny na wyniki w językowej części SAT [egzamin na koniec szkoły średniej]. La Fleur (1981,1982) udokumentowała wyniki uczniów przystępujących do testu z łaciny (Latin Achievement Test - w skrócie AT) w 1980 i 81, które porównała z krajową średnią dla wszystkich uczniów zdających SAT i z wynikami uczniów zdających testy z innych języków obcych.

W 1980 roku średni wynik z językowej części SAT dla uczniów uczących się łaciny był o 144 punkty wyższy od średniej krajowej dla wszystkich uczniów. Podobnie w 1981 był on o 134 punkty wyższy.

W językowej części SAT uczniowie znający łacinę wyprzedzili także tych, którzy wybierali francuski, hiszpański, niemiecki, hebrajski i rosyjski na egzaminie.

Związek łaciny z wynikami na uczelni (GPA - skomplikowany system oceny sukcesu akademickiego w USA, którego podstawą jest średnia ocen) w 1985 roku badała Wiley, analizując studentów publicznych koledży w Tennessee. Odkryła, że studenci, którzy w szkole średniej mieli łacinę, francuski, niemiecki albo hiszpański wypadali lepiej niż studenci o podobnych akademickich predyspozycjach, którzy nie uczyli się języka obcego w szkole. Wiley ponadto stwierdziła, że spośród języków obcych łacina miała największą pozytywną korelację z sukcesami akademickimi i z wynikami na teście z angielskiego po pierwszym roku studiów. Większość dotychczasowych studiów sugeruje, że łacina może być ważna dla osiągnięć akademickich.

                Tłum. Rafał Toczko

Bibliografia

R. LaFleur, Latin Students Score High on SAT and Achievement Tests, The Classical Journal 76 (1981) 254.

P.D. Wiley, High School Foreign Language Study and College Academic Performance, The Classical Journal 62 (1985), s. 33-36.

 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Menu

podatek.jpg
logo_opp.jpg
Facebook

Kto jest online?

Odwiedza nas 1 gość