W tym dziale znajdą Państwo polskie publikacje dotyczące literatury greckiej i rzymskiej powstałej w latach 323 r. przed Chr. (śmierć Aleksandra Wielkiego) - 14 po Chr. (śmierć cesarza Augusta). W literaturze greckiej ten przedział czasowy nazywany jest okresem hellenistycznym.
- w literaturze greckiej epoki hellenistycznej rozwijała się poezja (np. Kallimach, Teokryt), komedia (np. Menander), literatura filozoficzna (np. Arystoteles, Teofrast), historiografia (np. Polibiusz), retoryka (np. Demetriusz z Faleronu, Hegesjasz z Magnezji) i badania nad literaturą i językiem, czyli filologia (Arystofanes z Bizancjum, Arystarch, Krates z Mallos).
W literaturze rzymskiej w przedziale lat 323 przed Chr. i 14 po Chr. wyróżniamy trzy okresy:
- archaiczny (jego początki sięgają jeszcze poza rok 323, trwał on do przełomu II i I wieku przed Chr.) W tym czasie powstawały pierwsze zabytki piśmiennictwa rzymskiego (pieśni kultowe, najstarsze inskrypcje, zapiski urzędników rzymskich, Prawo 12 tablic). W późniejszych latach tej epoki zaczęła rozwijać się proza: historiografia (Katon) i retoryka, a także poezja, komedia i dramat (Liwiusz Andronikus, Newiusz, Plaut, Enniusz, Pakuwiusz)
- okres cyceroński (I wiek przed Chr., nazwa tego okresu pochodzi od imienia najwybitniejszego pisarza działającego w tym czasie, Marka Tulliusza Cycerona). W okresie cycerońskim rozwijała się przede wszystkim proza: retoryka (Cyceron, Hortensjusz, Kalwus, Cezar), historiografia (Cezar, Sallustiusz), literatura filozoficzna (Cyceron), w poezji pojawiła się grupa twórców, którzy wzorowali się na greckiej poezji epoki hellenistycznej i którzy nazywani byli neoterykami (Katullus).
- okres augustowski (przypada na lata panowania cesarza Augusta, 30 przed Chr. - 14 po Chr.). Epoka augustowska jest okresem wielkiego rozkwitu poezji, w tym czasie żyli i pisali swoje utwory najwybitniejsi rzymscy poeci: Wergiliusz (autor rzymskiej epopei „Eneidy”, a także „Bukolik” i „Georgik”), Horacy (autor zbioru „Pieśni”, „Satyr”, „Ars poetica” – „Sztuki poetyckiej”), Owidiusz (autor między innymi „Metamorfoz”, „Ars amatoria” – „Sztuki kochania”, „Amores”, „Tristia”), Propercjusz i Tibullus (autorzy zbiorów elegii).
Proza tego okresu przedstawia się nieco skromniej. Najwybitniejszym pisarzem tej epoki był historyk Tytus Liwiusz, autor monumentalnej historii Rzymu „Ab Urbe condita”.
Polityczne przemiany przełomów wieków, zmiana ustroju republikańskiego na pryncypat (wczesne cesarstwo), spowodowały, że retoryka nie odgrywała w tym czasie tak doniosłej roli, jak w epokach wcześniejszych. Coraz większą popularność zyskiwać zaczęły wtedy publiczne popisowe deklamacje. Obraz retoryki tego okresu znamy z pisma „Oratorum et rhetorum sententiae, divisiones et Dolores” Lucjusza Anneusza Seneki.
|